Mae Diwrnod Archeoleg Rhithwir yn Profi Llwyddiant Mawr

Mae Diwrnod Archeoleg Rhithwir yn Profi Llwyddiant Mawr

Ar ddydd Sadwrn 7 Tachwedd, cynhaliwyd 18fed digwyddiad blynyddol Diwrnod Archaeoleg Parc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro ar ffurf rithiol, dan arweiniad Archaeolegydd Cymunedol y Parc Cenedlaethol, Tomos Jones, a Stuart Berry, Cydlynydd Diwylliannol yn PLANED.

Cynhaliodd y digwyddiad ffrwd fideo byw ar y Sianel YouTube Diwrnod Archaeoleg yn cynnwys cyfres o fideos a recordiwyd ymlaen llaw. Roedd y digwyddiad hwn yn boblogaidd iawn gyda gwylwyr ar un adeg yn cyrraedd hyd at 180, gan gyfrannu at gyfanswm o dros 3,000 o ymweliadau i’r sianel ar gyfer yr holl fideos cysylltiedig â’r digwyddiad hwnnw.

Dywedodd Stuart Berry, a weithiodd gyda’r Parc Cenedlaethol i drefnu’r digwyddiad “O ganlyniad i’r pandemig Coronafeirws, gwnaethom y penderfyniad i ddigwyddiad eleni gael ei wneud yn ddigidol yn eithaf buan yn y broses gynllunio, ac yn sgil cyfnod o gyfyngiadau mewn grym ar adeg y digwyddiad, mae’r penderfyniad hwn bellach yn ymddangos yn gall iawn.”

Canolbwyntiodd sesiwn y bore ar nifer o faterion sy’n cael dylanwad ar y sector treftadaeth ar hyn o bryd, gan gynnwys COVID-19, ac roedd yn cynnwys cyfraniadau gan Kathryn Laws o’r Cyngor Archaeoleg Prydeinig yng Nghymru, Cydlynydd DATRIS PLANED, John Ewart, Rhowan Alleyne o Barc Cenedlaethol Arfordir Sir Benfro, a’r Hanesydd Dr Simon Hancock, curadur Amgueddfa Hwlffordd.

Yn ystod yr egwyl ginio, roedd gwylwyr yn gallu mynd ‘am dro rhithiol’ o amgylch Foel Drygarn, bryncyn o’r Oes Haearn ger Crymych yng ngogledd Sir Benfro, gyda thair carnedd fawr yn dyddio’n ôl i’r Oes Efydd ar ben y gaer. Yn y ffilm, darparodd yr Archaeolegydd Cymunedol Tomos Jones y cefndir archaeolegol i’r safle tra dychmygodd y Storïwr Carol Pearce fywyd a phrofiad posib y rhai oedd yn byw ar y safle yn ystod yr Oes Haearn.

Canolbwyntiodd sesiwn y prynhawn ar ymchwil archaeolegol cyfredol a phrosiectau yn Sir Benfro.  Cafodd tair sgwrs oedd wedi’u recordio ymlaen llaw eu cyflwyno gan yr Uwch Ymchwilydd Awyrol yn y Comisiwn Brenhinol, Dr Toby Driver, Cyfarwyddwr Ymddiriedolaeth Archaeolegol Dyfed, Ken Murphy, Seán Vicary a Steve Knight o Tinder Farm, ac Athro Cynhanes Prydeinig Diweddar yng Ngholeg Prifysgol Llundain, Mike Parker-Pearson.

Roedd cyfle ar ddiwedd pob sesiwn am sesiwn Holi ac Ateb gyda chyflwynwyr pan oedd gwylwyr yn gallu rhyngweithio, gwneud sylwadau a thrafod y materion a godwyd yn fwy manwl.

Roedd yr Archeolegydd Cymunedol, Tomos Jones wrth ei fodd â digwyddiad y dydd a gwnaeth sylwadau‘Roeddwn yn hapus fod ni wedi danfon y Diwrnod Archaeoleg. Er heriau COFID-19, ddaru ni llwyddo i ehangu cyffwrdd y diwrnod i gynnwys pobl o bosib fase ddim wedi gallu ymgysylltu hefo’r digwyddiad. Mae’n anodd goramcangyfrif yr ymdrech sydd wedi mynd i mewn i’r digwyddiad flwyddyn yma. Fase fi yn hoffi diolch pawb ddaru gyfrannu, gan gynnwys cydweithwyr o’r Parc Cenedlaethol ag PLANED. Mae’r adborth rydan wedi derbyn hyd hyn yn awgrymu tyle’r rhai o’r agweddau ddaru ni mabwysiadu flwyddyn yma, gael ei mabwysiadu yn y dyfodol. Mewn blwyddyn o negyddion, mae hwn yn amlwg yn un o’r pethau cadarnhaol.’

Roedd John Ewart o PLANED a weithiodd yn galed i greu’r digwyddiad ar-lein wrth ei fodd gyda’r digwyddiad rhithiol a dywedodd “Cefais fy mhlesio’n arw gan y digwyddiad; llifodd yn well o lawer nag oeddwn wedi ei ddisgwyl.  Gweithiodd yr holl dîm gyda’i gilydd i’w wneud yn ddigwyddiad llwyddiannus, hwyliog a rhyngweithiol.”

Ychwanegodd Stuart Berry “Mae llawer o waith wedi mynd i sicrhau’r digwyddiad hwn; gan nad oedd neb o’r tîm wedi gwneud unrhyw beth fel hyn o’r blaen gan olygu ein bod oll wedi dysgu llawer. Mae’r ffigyrau gwylio a’r adborth cadarnhaol hyd yma wedi bod yn galonogol iawn- byddwn yn sicr yn hoffi meddwl am ffyrdd y gallwn gynnal digwyddiadau ‘ffrydio byw’ hyd yn oed pan fyddwn ni’n dychwelyd i’r awditoriwm ar ôl COVID.Gan weithio ochr yn ochr â Tomos, Stuart a John oedd Sophie Jenkins PLANED ar y diwrnod. Sophie hefyd oedd y sbardun tu ôl i daith gerdded rithiol Foel Drygarn, a grëwyd fel rhan o’i phrosiect ‘Ein Cymdogaeth Werin – Preseli Heartlands’.”

Mae’r cyflwyniadau a’r ffrwd fyw yn dal i fod ar gael i’w gwylio ar y Sianel Diwrnod Archaeoleg:

https://www.youtube.com/channel/UCmyDlzMF-5-pTebMDX8GoYQ

Nid oedd unrhyw gost ar gyfer y digwyddiad ar-lein ond anogir unrhyw un sydd eisiau cyfrannu at Ymddiriedolaeth y Parc Cenedlaethol wneud hynny drwy eu gwefan:

https://pembrokeshirecoast.enthuse.com/donate#! /

Gofynnir i unrhyw un a fynychodd ar y diwrnod lenwi ffurflen werthuso er mwyn ennill adborth i wella digwyddiadau a gweithgareddau ar gyfer y dyfodol.

Adborth Cymraeg https://arcg.is/0PzOKm Adborth Saesneg https://arcg.is/1HOmj9

I gadw cysylltiad â newyddion archaeoleg yn y dyfodol a digwyddiadau yn Ymddiriedolaeth y Parc Cenedlaethol, ymunwch â’u rhestr bostio rhad ac am ddim isod:

Ymunwch â’r rhestr bostio Gymraeg

Rhestr bostio Saesneg