Dyfodiad Y Ddraig

Dyfodiad Y Ddraig

Yn ystod yr wythnosau cynnar wedi iddo gyrraedd arfordiroedd Sir Benfro yn 1485, nid oedd Harri Tudur, y bachgen lleol, am adael i unrhyw beth ei rwystro rhag dod yn Harri VII, brenin Tuduraidd cyntaf Lloegr. A 500 mlynedd yn ddiweddarach, gyda chymorth ac arweiniad PLANED, mae Cymdeithas Hanes Lleol Cil-maen a Phenfro yn arddangos yr un penderfynoldeb a ffraethineb yn wyneb pandemig Covid-19 i sicrhau bod prosiect Ffynnon Ddŵr y Ddraig yn cael ei gwblhau ym Mhwll Melin Penfro.

Cododd y syniad ar gyfer y prosiect arloesol hwn o’r awydd i wella amgylchedd Pwll Melin Penfro, gan fod y Gymdeithas yn credu y byddai ffynnon yn helpu i awyru dŵr y pwll, gwella ansawdd y dŵr, ac yn ei dro, yn cael effaith fuddiol ar y tirlun lleol yn ogystal â’r pwll ei hun.

Llwyddodd y Gymdeithas i dderbyn £12,138.70 o gyllid LEADER gan Arwain Sir Benfro, ac er bod yr ymgyrch i godi gweddill cyfanswm cost y prosiect, £17, 341, wedi ei ohirio dros dro, yn ogystal â’r ymgynghoriad cyhoeddus yn Neuadd y Dref Penfro, mae’r Gymdeithas wedi llwyddo i gynnal brwdfrydedd y prosiect.

Yn ogystal â phostiadau ar eu gwefan a thudalennau cyfryngau cymdeithasol, mae’r Gymdeithas yn derbyn sylwadau drwy ei gyfeiriad e-bost: pembrokehistory@live.co.uk neu wyneb yn wyneb yn Neuadd y Dref, yn lle’r ymgynghoriad cyhoeddus sydd wedi ei ohirio; ac ar hyn o bryd mae braslun o’r ddraig Gymreig yn cael ei arddangos fel rhan o arddangosiad yn ffenestr y siop drws nesaf i Gaffi Brown’s ym Mhenfro.

Cafodd y braslun trawiadol ei saernïo gan y cerfluniwr lleol, Gideon Peterson, y dyn sy’n gyfrifol am gerflun enwog o Llywelyn ap Gruffydd yn Llanymddyfri, yn ogystal â cherflun mwy diweddar o Bertie y Draenog Môr a gafodd ei greu’n ddyfeisgar ar gyfer prosiect ‘Turn the Tide on Plastic’ gan gynghorau cymunedol Llanrhath a Saundersfoot, ac aeth ar daith ledled y wlad a dod yn boblogaidd iawn gyda grwpiau ysgol lleol.

Bydd y ffynnon yn cael ei gosod yng ngolwg Castell Penfro, y man lle ganwyd Harri VII, ac yn cael ei llunio ar siâp draig, sy’n deyrnged i arfbais Harri VII, sy’n arddangos milgi gwyn Richmond er cof am ei dad, yn ogystal â draig goch Cadwaladr, Cadwaladr Brenin Gwynedd, sef brenin olaf y Brythoniaid, ffigwr grymus a ystyrir gan nifer o’r Cymry yn gyffelyb â Brenin Arthur, a hyd ei farwolaeth yn 682, ystyriwyd yn ŵr oedd yn debygol o ennill buddugoliaeth Brydeinig yn erbyn y goresgynwyr Germanaidd.

Gobeithir y bydd Cymdeithas Hanes Lleol Cil-maen a Phenfro yn gallu hawlio eu buddugoliaeth eu hunain yn erbyn pandemig Covid-19, cwblhau eu Prosiect Ffynnon Ddŵr y Ddraig uchelgeisiol, a choroni’r cyfan drwy ddyfynnu geiriau adnabyddus yr Athro JRR Tolkein, a ddywedodd “Nid oes pwrpas adrodd stori os nad oes dreigiau ynddi.”