BRICs

Beth yw BRICs?

Mae BRICs yn brosiect sydd am:

  • Wella rheolaeth dŵr, maetholion a chynefinoedd ar ffermydd
  • Lleihau’r lefel o faetholion sy’n cyrraedd Dyfrffordd Aberdaugleddau
  • Creu cynllun masnachu maetholion
  • Rhoi potensial am gyfleoedd buddsoddi yn y dyfodol yn Sir Benfro

Bydd BRICs yn cyflawni hyn drwy:

  • Ddarparu cyngor, arweiniad a chefnogaeth arbenigol i ffermwyr
  • Cyflwyno Cynlluniau Gwytnwch Fferm (ar gyfer hyd at 50 o ffermydd)
  • Cynnig 50% o’r cyllid sydd ei angen ar gyfer mapio pridd maeth, ffermio manwl a hyd at 10 o wlypdiroedd adeiledig
  • Ddatblygu fframwaith i greu menter sydd â’r gallu i gynnal cynllun masnachu maetholion sy’n gallu:
    • talu rheolwyr tir i ymgymryd â gweithredoedd sydd o fudd i’r amgylchedd naturiol y tu hwnt i ofynion rheoleiddiol a
    • sicrhau datblygiad economaidd cynaliadwy a chyfleoedd buddsoddi yn y dyfodol

Pam rydym ni’n gwneud hyn?

Mae’r dŵr yn Nyfrffordd Aberdaugleddau a’r Ardal Cadwraeth Arbennig Forol yn Sir Benfro yn cynnwys gormod o nitrogen a ffosfforws. Golyga hyn nad yw’n cyrraedd y safonau ansawdd dŵr statudol ac mae’r gorfaethu’n bygwth bywyd gwyllt pwysig a warchodir, a’u cynefinoedd.

Golyga hefyd fod y ddyfrffordd yn cael ei hystyried yn “llawn”, heb le i dderbyn mwy o faetholion, sy’n rhwystr posib i unrhyw ddatblygiad yn y dyfodol.

Nod BRICS yw atal llygredd rhag mynd i’r dyfrgwrs yn y lle cyntaf yn hytrach na dibynnu ar ddatrysiadau ar ddiwedd y broses, megis trin dŵr, tra’n cyflwyno manteision eraill i’r economi a’r amgylchedd.

Mae BRICS yn cymryd golwg ehangach ar yr amgylchedd ac yn ystyried y berthynas rhwng yr amgylchedd a’r bobl sy’n ei reoli.  Mae hyn yn enghraifft o Reoli Adnoddau Naturiol yn Gynaliadwy (SMNR). Bydd datblygu gwytnwch mewn dalgylchoedd a’r modd y rheolir hwy yn golygu y byddant yn gallu ymdopi’n well ag effeithiau newid hinsawdd a chynnydd mewn pwysau a galwadau ar reoli tir ac afonydd.

Bydd y prosiect o fudd i ffermydd, yn economaidd yn ogystal ag yn amgylcheddol, gan greu diwylliant arweinydd busnes.

Sut y byddwn yn gwybod os yw’n gweithio?

Credwn y dylai ffermwyr gael clod am wneud pethau da.  Gall nifer o weithredoedd bychain arwain at newid mawr.

Bydd un o bartneriaid y prosiect, RDK ADAS, yn defnyddio’u meddalwedd cefnogaeth penderfynu o’r enw “Farmscoper”, i fesur y lleihad mewn colledion llygredd gwasgaredig o ffermydd sy’n cymryd rhan yn y prosiect. Byddwn hefyd yn modelu gostyngiadau ychwanegol posib mewn colledion llygredd y gellid eu cyflawni drwy ymgymryd â gweithredoedd pellach sy’n mynd tu hwnt i’r gofynion rheoleiddio. Mae sefydlu cynllun masnachu maetholion yn darparu mecanwaith i reolwyr tir gael eu talu am arferion rheoli tir sy’n cyflwyno manteision amgylcheddol ychwanegol.

Ymhle y bydd hyn yn digwydd?

Rydym yn canolbwyntio ar dair ardal yn Sir Benfro:

  • Pelcomb Brook
  • Winterton Marsh, a
  • Llys y Fran

Gan weithio yn y 3 is-dalgylch afon amrywiol hyn, bydd y prosiect yn profi dull gwirfoddol o gyflwyno Cynlluniau Gwytnwch Ffermydd, gan bwysleisio cyfleoedd ac awgrymu gweithredoedd i wella rheolaeth dŵr a phridd, cynefinoedd a bywyd gwyllt ar ffermydd.

 

Pwy sy’n gysylltiedig â hyn?

Mae partneriaid y  prosiect yn cynnwys y gadwyn gyflenwi, rheolwyr tir, diwydiant, mudiadau cadwraeth, undebau ffermio, Dŵr Cymru, ffermydd cydweithredol, awdurdodau, Cyfoeth Naturiol Cymru a chymunedau’n cydweithio i ddatblygu gwytnwch ym musnes ffermydd. Ar yr un pryd, bydd y prosiect yn cyfrannu at ddatblygiad economaidd cynaliadwy.

Datblygwyd ac ariennir BRICS drwy’r Cynllun Rheoli Cynaliadwy sy’n rhan o Gymunedau Gwledig Llywodraeth Cymru – Rhaglen Datblygu Gwledig 2014-2020, a ariennir gan Gronfa Amaethyddiaeth Ewrop ar gyfer Datblygu Gwledig a Llywodraeth Cymru.

Sut allaf ddod o hyd i fwy o wybodaeth?

Os ydych yn ffermwr neu’n berchen ar dir yn un o’r is-dalgychoedd a restrir uchod a’ch bod yn awyddus i gael mwy o wybodaeth, cysylltwch ag Emma Taylor, Swyddog Prosiect BRICs ar 01834 860965 neu emmat@planed.org.uk.

Os oes gennych ddiddordeb neu’n credu yr hoffech gymryd rhan mewn cynllun masnachu maetholion, cysylltwch â Paul Renfro, Swyddog Prosiect BRICs ar 01646 405693 neu paul.renfro@pembrokeshirecoastalforum.org.uk